علم از نظر پیامبر اعظم (ص) از اهمیت ویژه برخوردار است . مسلمانان جهان باید از این احادیث شریف

و  گهر بار نهایت استفاده را نمایند . زیرا گفتار و احادیث ایشان ، یکی از منابع گهربار هدایت انسان در

تمامی ابعاد وجودی اوست. سر چشمه پاک و عرش علم آنان با بیان احادیث به زمین های خشکیده ی

روح انسان خواهان سعادت  ،

زندگی سبز رستگاری هدیه می دهد . انسان گرفتار در توفان دریای ابتذال فکری و  اخلاقی را با کشتی

نور نجات خود به ساحل آرامش و کمال می رساند .

در احادیث پیامبر (ص)،عقل و علم از جایگاه والایی برخوردار می باشد . از جمله : اولین چیزی که خداوند

آفرید ،عقل می باشد ، عقل موهبتی است از سوی خدا به انسان که با عث تفاوت انسان با حیوان می

شود و آن دو را از هم جدا می سازد . بنابراین بر پایه این موهبت انسان باید پیوسته به دنبال علم وعلم

آموزی برود.  پیامبر اعظم (ص) درباره علم یادآوری فرموند: "علم آموزید که آموختنش کاری نیک است ،

گفتگو درباره آن  تسبیح خداست ، بحث و بررسی آن جهاد به شمار می آید ، آموزشش به آن کس که

نمی داند ، صدقه محسوب می شود . بذل و بخشـش آن به اهلش ، سبب تقرب به خدا می گردد ؛ زیرا

معیار شناسایی حلال و حرام است ، و دانشجو را به راه های بهشت می کشاند و از هراس تنهایی می

رهاند و در غربت دمساز او می گردد.

[علم] راهنمای امور پنهانی است ، اسلحه ای است برای مقابله با دشمنان ، زیوری است برای

دوستان . خداوند به خاطر علم،مردمی را سرفراز گرداند تا جایی که آنان را در امور خیر پیشوای دیگران

سازد و از ایشان پیروی شود.

و کارهایشان مورد توجه قرار گیرد و آثارشان قابل فراگیری گردد و فرشتگان شیفته دوستی آنانند، زیرا

علم، احیاگر دل ها و روشنگر دیدگان از نابینایی است و سبب قدرت بـدنی از سستی و تنبـلی می شود

و خداونددارنـده علم را به مقام محـبان می رساند و همنشینی با نیکان را در دنیا و آخرت نصیبش گرداند.

در سایه علم ، خدا را فرمان برند و پرستش نمایند ودر سایه علم ، خداشناسی صورت پذیرد و به یگانگی

شناخته شود و به وسیله علم  ،صله رحم انجام گیرد..."

وقتی انسان به مسایل مربوط به علم از نگاه پیامبر اعظم(ص) مراجعه می نماید، حیرت زده می شود که

چقدر آن بزرگوار به علم اهمیت می داد. و چه قدر به کلیات و جزئیات آن توجه نموده است :به علم، علوم

سودمند و زیـان آور ، انتشار علم ، دوستدار علم ، علم آموز ، علم گم شده مومن و... که هر کدام از

عناوین زیر می تواند به مقاله مستقل تبدیل شود . امیر مومنان از پیامبر (ص) نقل می کند که : " زمانی

که قیامت بر پا شود خون شهدا با قلم و دست خط دانشمندان سنجیده می شود و سرانجام قلم علما بر

خون شهدا مقدم می گردد". 1

رسول اکرم (ص) فرموده اند: "علم گنجینه ای است که کلید آن پرسش می باشد . پرسید تا خدا بر شما

رحمت  آورد ؛ زیرا خدا در کار علم چهار گروه را پاداش می دهد: 1- پرسنده  2- آموزگار  3- شنونده 

4- کسی که دوست دار آنان باشد". 2

روزی عده ای در مجلسی ، دورمردی را گرفته بودند ودررابطه با موضوعات مختلف ازاو سوال می کردند.

پیامبر (ص) وارد مجلس شد و در مورد شخص مذکور پرسید . درجواب گفتند: او بسیار دانا ست. پیامبر با

شنیدن این حرف در رابطه با علم او پرسیدند . گفتند که آن مرد در زمینه تاریخ و ادبیات و نسب شناسی

و ... معلومات دارد.

رسول اکرم (ص) فرمودند: " دانش های این مرد آگاهی هایی است که اگر کسی آن ها را نداند ضررنمی 

کند و کسی هم که می داند برایش فایده ای ندارد . علم حقیقی سه چـیز است  : علم به اعـتـقادات ،

احکام و اخلاق ، به غیراز این سه علم ، تمام دانستنی ها از فضایل انسان به شما ر می آیند نه علوم ".

ایشان به علم اهمیت زیادی می دادند . از ابتدای دعوت خود به دین اسلام محور اصلی ، زدودن زنگار از

عقل های انسان هایی بود که به علت اعتقادات خرافی،راه هر گونه علم آموزی را بر روی خود بسته

بودند . پیامبر اکرم (ص) بعداز دعوت به یکتا پرستی،سعی داشتند که باب علم را در میان مسلمانان

بگشایند.معتقدند که علم بدون تربیت مقام و منزلتی ندارد.

پیامبر اکرم (ص) می فرمایند : " آغاز دانش و علم ، خداشناسی است ".3

 


1- برگرفته از سایت www.pmq.parsiblog.com به نقل از بحارالانوار ، ج2 ، ص16

2- برگرفته از سایت www.rasool-allah.blogfa.com

3- برگرفته از کتاب ویژگی یک معلم بسیجی ، نوشته ی ناصر عطایی اعظم ، کرمان ، سال

1383

نگارش در تاريخ شنبه شانزدهم بهمن 1389 توسط طیبه گلستانی |

" علم حیات اسلام و ستون ایمان است. هر کس علمی بیاموزد ،خدا پاداش او را کامل کند ، و هرکس

تعلیم گیرد و عمل کند خدا آن چه را نمی داند به او تعلیم می دهد".1

" علم میراث من و میراث پیامبران قبل از من است "و همچنین "همه ی علم ها روز قیامت وبال است ،

مگر علمی که بدان عمل کنند ".2

" العلم خلیل المومن ؛ علم دوست مومن است ".

"علم زیور و زینتی شریف است که در ذات انسان قرار گرفته است وجوهری لطیف است ازسوی خدا. علم

ذاتاً عزیز است و عزت علما و بزرگان دین و ادب نیز به واسطه علم است. "

 

بیاموز علمی که گردی عزیز    /     که بی دانش انسان نیرزد پشیز

 

" ان فلیل العمل مع العلم کثیر و کثیر العمل مع الجهل قلیل." کار اندک که با علم انجام شود ، بسیار

است و کار بسیار که با نادانی انجام شود کم است .

" الغد و الریاح فی تعلیم العلم افضل عندالله من جهاد." صبح و شب در کار تعلیم علم بسر بردن ، نزد خدا

از جهاد بهتر است.


1- برگرفته از کتاب چهل چراغ آسمان عصمت ، نوشته ی صفایی بوشهری ، قم ، 1380 ، انتشارات

جامعه القران

2- برگرفته از سایت www.rasool-allah.blogfa.com

 

نگارش در تاريخ شنبه شانزدهم بهمن 1389 توسط طیبه گلستانی |

" هر کس برای خدا علمی بیاموزد ، نزد خدا از مجاهد فی سبیل الله بهتر است " .

"اذا اتی علی یوم لا ازداد فیه علما یقربنی الی الله تعالی فلا بورک لی فی طلوع الشمش ذالک الیوم ."

اگر روزی بر من بگذرد و در آن روز دانشی نیاموزم که مرا به خداوند نزدیک کند ، طلوع آفتاب آن روز بر من

مبارک مباد.

" ساعه من عالم متکی علی فراشه ینظر فی علمه خیر من عباده العابد سبعین عاما." یک ساعت وقت

عالم که بر بستر خود تکیه زده و در علم خویش می نگرد ، از هفتاد سال عبادت عابد نیکوتر است.

 

" طلب العلم فریضه علی کل مسلم و ان طالب العلم یستنفر له کل شیء حتی الحیتان فی البحر. " 

جستن علم بر هر مسلمانی واجب است. و همه چیز ، حتی ماهیان دریا برای جویای علم ، آمرزش می

طلبند.

" افضل الاعمال العلم بالله ان العلم ینفعک معه قلیل العمل و کثیره و ان الجهل لا ینفعک معه قلیل العمل و

لا کثیره ." بهترین کارها‍ [ یادگیری و آموزش علم ] خداشناسی است. کاری که با علـم قرین اسـت انـدک

آن بسیار سودمند است و کاری که با نادانی قرین است نه اندک آن سود می دهد و نه بسیار آن .

"ایما ناشیء نشا فی طلب العلم و العباده حتی یکبر اعطاه الله یوم القیامه ثواب اثنین و سبعین

صدیقا."هر طفلی که در طلب علم و عبادت بزرگ شود ، خداوند در قیامت ثواب هفتاد و دو صدیق به او

عطا کند .

 

نگارش در تاريخ شنبه شانزدهم بهمن 1389 توسط طیبه گلستانی |

"علموا و یسروا ، و لا تعسروا و بشروا و لا تنفروا و اذا غضب احد کم فلیسکت  ." تعلیم دهید و سهل گیرید

،وسخت نگیرید، گشاده رویی کنید و خشونت نکنید و چون یکی از شما [ تعلیم دهنده یا تعلیم گیرنده ]

خشمگین شود خاموش ماند [ بهتر است. ]

"علموا و و لا تعنفوا فان المعلم خیر من المعنف" تعلیم دهید و خشونت نکنید که آموزگار بهتر از خشونت

گر است .

 

نگارش در تاريخ شنبه شانزدهم بهمن 1389 توسط طیبه گلستانی |

" آفته العلم النسیان." آفت علم فراموشی است.

" آفته العلم النسیان و اضاعته ان تحدث به غیر اهله ." آفت علم فراموشی است . و دانشی که به نااهل

سپاری ، تلف می شود.

 " العلم حجاب من الافا ت " ؛ علم منع کننده از آفات است . ( آفت های دنیوی و اخروی )

 

نگارش در تاريخ شنبه شانزدهم بهمن 1389 توسط طیبه گلستانی |

" اغدوا فی طلب العلم فان الغدو برکه و نجاح ." در طلب علم زود خیز باشید زیرا زود خیزی مایه برکت و

کام یابی است.

بی شک بدون حرص داشتن به آموختن ، و بدون سحرخیزی و پشتکار و بدون صبر در برابر ناملایمات ،

کسی به هدف خود نمی رسد ، چه هدف معنوی و چه مادی و این همان شرح صدری است که رسول

خدا (ص) و حضرت موسی (ع) از خدا درخواست می کردند .۱

 


1- سوره ی طه ، آیه ی 27 " رب اشرح لی صدری ... " 

 

نگارش در تاريخ شنبه شانزدهم بهمن 1389 توسط طیبه گلستانی |

" اطلبوا العلم ولو بالسین " ؛ علم را طلب کنید ، هرچند در چین باشد. 

" اطلبوا العلم من المهد الی اللحد ." از گهواره تا گور دانش بجویید

 

نگارش در تاريخ شنبه شانزدهم بهمن 1389 توسط طیبه گلستانی |

" هرعلم دو علم است : علمی که در قلب مـی باشد و آن نافــع ترین علـوم است ؛ و علمی که بر زبـان

اسـت و آن حجت خدا بر فرزند آدم است ".

"اشرف العلم ما ظهر فی الجوارح و الارکان؛ برترین علم آن است که در اعضا وجوانب بدن آشکارشود ،

( یعنی به آن عمل شود) . "

 برترین علم ، علم خداوند است . علمی که فرشتگان مقرب و پیامبران عظام به آن آگاهند . علمی که به

قلب پیامبرالهام شده است؛بنابراین پیامبر اکرم (ص) در سایه ی علم الهی،کامل ترین دین را برای ما به

ارمغان آورده است . باشد که به واسطه تعالیم عظیم آنان و با کمک گرفتن از دین اسلام به نهایت رشد و

کمال انسانی برسیم .

 

نگارش در تاريخ شنبه شانزدهم بهمن 1389 توسط طیبه گلستانی |

" عالم از علم خویش سیر نمی شود ، تا سرانجام به بهشت وارد شود ".1

" العالم حی و ان کان میتا ؛ عالم زنده است ، اگرچه مرده باشد."

" العالم ینظر بقلبه و خاطره ، الجاهل ینظر بعینه و ناظره ؛ عالم به دل و خاطر خود نگاه می کند وجاهل به

چشم و مردمک خود. (لذا برای جاهل عبرتی نیست) 

" العالم الذی لا یمل من تعلم العلم ؛ عالم کسی است که ملول و دلتنگ از آموختن علم نشود .

(پیوسته به دنبال علم جدید است وخسته نمی شود.)

 " عالم ، امین خدا در زمین است".

 

 


1- برگرفته از سایت www.rasool-allah.blogfa.com

نگارش در تاريخ شنبه شانزدهم بهمن 1389 توسط طیبه گلستانی |

" من الصدقه ان یعلم الرجل العلم فیعمل به و یعلمه." از جمله صدقه این است که مرد علم آموزد و بدان

عمل کند و تعلیم دهد. 

" ما تصدق النـاس بصـدقه افضل من علم ینشـر ." هیچ صدقـه ای کـه مردم دهند ، از علمـی کـه منتـشر

شود بهتر نیست. 

" افضل الصدقه ان یتعلم المرء المسلم علما ثم یعلمه اخاه المسلم." بهترین صدقه ها آن است که مرد

مسلمان علمی بیاموزد و به برادر مسلمان خود تعلیم دهد.

 

نگارش در تاريخ شنبه شانزدهم بهمن 1389 توسط طیبه گلستانی |

اسلایدر